ilustracija@
- Na današnji dan, 1729. godine, rođena je jedna od najmoćnijih žena u istoriji – ruska carica Katarina II Aleksejevna, poznatija kao Katarina Velika. Njena vladavina, koja je trajala od 1762. do 1796. godine, ostala je upamćena kao „zlatno doba“ Ruske Imperije.
Prosvetiteljstvo i reforme
Katarina je na presto došla putem prevrata, ali je ubrzo pokazala izuzetan državnički talenat. Bila je pobornik prosvetljenog apsolutizma i održavala je redovnu prepisku sa vodećim francuskim filozofima poput Voltera i Didroa. Njene najznačajnije unutrašnje reforme uključuju:
-
Modernizacija uprave: Temeljna reforma administracije i sudstva radi efikasnije kontrole ogromne teritorije.
-
Humanizacija zakona: Ukinula je torturu i zamenila smrtnu kaznu progonstvom u Sibir.
-
Kultura i obrazovanje: Otvarala je škole, podsticala razvoj nauke i umetnosti, i osnovala čuveni muzej Ermitaž.
Širenje imperije
Pod njenim vođstvom, Rusija je značajno proširila svoje granice kroz uspešne ratove protiv Turske i Poljske. Carstvu su pripojeni:
-
Krim i sever današnjeg Kazahstana.
-
Gruzija, Jermenija i Kamčatka.
-
Veliki delovi današnje Ukrajine, Belorusije i Moldavije.
Senka vladavine: Položaj kmetova i ustanak
Iako je bila prosvetiteljka, Katarina je paradoksalno učvrstila moć plemstva na štetu naroda. Plemstvu je omogućeno da pojača zavisnost kmetova, a dotadašnji slobodni kozaci pretvarani su u kmetove.
Ovakva politika dovela je do jedne od najvećih socijalnih eksplozija u ruskoj istoriji – ustanka Jemeljana Pugačova (1773–1775). Iako je pobuna seljaka i kozaka bila silovita, carica ju je brutalno ugušila, čime je dodatno učvrstila centralnu vlast sve do svoje smrti 1796. godine.
Zanimljivost: Katarina Velika zapravo nije bila Ruskinja, već nemačka princeza (Sofija od Anhalt-Zerbsta), ali je svojom energijom i politikom postala simbol ruske moći i nacionalnog ponosa.
