Jovan Ducic @Acanskis-ilustracija
- Na današnji dan, 7. aprila 1943. godine, u izgnanstvu u SAD preminuo je Jovan Dučić, jedan od najuticajnijih srpskih književnika 20. veka, diplomata i član Srpske kraljevske akademije. Njegova lirika i danas se smatra vrhuncem srpskog simbolizma, dok su njegovi eseji nezaobilazno štivo generacijama čitalaca.
Somborski koreni: Od „Norme” do svetskih prestonica
Za nas u Somboru posebno je značajan podatak da je Jovan Dučić bio vezan za naš grad u svojim najranijim formativnim godinama. On je u Somboru završio čuvenu Preparandiju (Srpsku učiteljsku školu), koja baštini tradiciju Mrazovićeve „Norme”. Upravo su ovi somborski školski dani bili jedna od ključnih stepenica u obrazovanju mladog Dučića pre nego što će ga životni put odvesti na studije prava u Pariz i u visoku diplomatiju. Njegov boravak u našem gradu ostaje trajna veza između velikog pesnika i somborske prosvetne tradicije.
Od učitelja do prvog jugoslovenskog ambasadora
Nakon somborskih dana i učiteljske službe, Dučić je izgradio briljantnu karijeru u diplomatiji Kraljevine Srbije i Jugoslavije (1912–1941). Služio je u prestonicama poput Rima, Atine, Madrida i Bukurešta, a ostao je upamćen kao prvi diplomata u istoriji jugoslovenske države koji je dobio zvanje ambasadora.
Zanimljivost: Lik Dučića na novčanici od 50 maraka
O trajnom ugledu koji ovaj pesnik uživa svedoči i činjenica da se njegov lik nalazi na novčanici od 50 konvertibilnih maraka (KM). Iako se ove novčanice štampaju u Francuskoj pod nadležnošću Centralne banke BiH, lik Jovana Dučića krasi verziju novčanice namenjenu Republici Srpskoj, čime je pesnik ostao simbolično prisutan u svakodnevici naroda svoje Hercegovine.
Povratak u rodno Trebinje
Iako je preminuo u mestu Geri (Indijana), Dučićevi zemni ostaci su kasnije preneti u manastir Svetog Save u Libertivilu, svojevrsni srpski panteon u Americi. Tamo je decenijama počivao uz ostale velikane naše istorije, ali njegova poslednja želja bila je da se vrati u rodni kraj.
Nakon skoro šest decenija, 2000. godine, ta želja je ispunjena. Njegovi zemni ostaci su uz najviše počasti preneti iz SAD i položeni u kriptu manastira Hercegovačka Gračanica na brdu Crkvina, odakle Dučić danas simbolično čuva svoje voljeno Trebinje.
„Veličina jednog naroda ne meri se brojem njegovih vojnika, nego brojem njegovih svetlih duhova.” – Jovan Dučić
