Hram Sv. Nikolaja u Sivcu iz 1873. godine
- Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas, 31. oktobra, obeležavaju praznik Svetog apostola i jevanđeliste Luke, u narodu poznatiji kao Lučindan. Ovaj praznik jedna je od čestih krsnih slava u Srbiji, a posvećen je svetitelju koji se smatra zaštitnikom lekara, bolesnika, umetnika i ikonopisaca.
Ko je bio Sveti Luka?
Sveti Luka rođen je u Antiohiji, a prema crkvenom predanju bio je izuzetno obrazovan čovek koji je poznavao medicinu, filozofiju i slikarstvo. Bio je Hristov učenik i blizak saradnik apostola Pavla. Autor je Jevanđelja po Luki i Dela apostolskih.
Smatra se i začetnikom hrišćanskog ikonopisa jer je, prema predanju, naslikao prve ikone Presvete Bogorodice. Zbog svog lekarskog poziva i brige o bolesnima, vernici ga i danas poštuju kao zaštitnika medicine.
Narodni običaji i verovanja: „Ide Luka, eto vuka“
U srpskoj narodnoj tradiciji Lučindan označava prelazak iz jeseni u zimu, što oslikavaju i poznate narodne izreke „Ide Luka, eto vuka“ i „Sveti Luka, sneg do kuka“.
Za ovaj praznik vezuju se razni narodni običaji:
- Zaštita stoke: U pojedinim krajevima nekada su se koncem opasivali torovi kako bi se stoka zaštitila od vukova.
- Predviđanje vremena: Verovalo se da stoka koja u toru leži podvijenih nogu najavljuje oštru zimu, dok ispružene noge nagoveštavaju blaže vreme.
- Mir i praštanje: Na ovaj dan izbegavaju se svađe, ljutnja i teške reči, u znak sećanja na blagost i strpljenje Svetog Luke.
Lučindan se u mnogim domovima slavi kao krsna slava, uz slavski kolač, žito, sveću i porodično okupljanje.
