ilustracija
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas proslavljaju Svetog Georgija (Đurđevdan), jednog od najpoštovanijih svetitelja u hrišćanstvu i jednu od najčešćih krsnih slava u srpskom narodu.
Sveti Georgije, koji je postradao 303. godine, simbol je nepokolebljive vere i zaštitnik slabih i ugroženih. Njegov praznik u narodnoj tradiciji označava granicu između zime i leta, dan kada se priroda budi i kada počinje novi životni ciklus.
Od rimskog tribuna do svetitelja
Rođen krajem 3. veka u Kapadokiji u plemićkoj porodici, Georgije je već u 20. godini dostigao čin tribuna u službi cara Dioklecijana. Međutim, kada je počeo progon hrišćana, mladi vojnik je hrabro istupio pred cara, priznao svoju veru i odrekao se bogatstva i položaja.
Njegovo stradanje obeleženo je strašnim mučenjima koja je podnosio uz molitvu. Prema predanju, bog ga je isceljivao, a kada je vaskrsao pokojnika, mnogi su primili hrišćanstvo, uključujući i carevu ženu Aleksandru. Oboje su osuđeni na smrt, a svetitelj je posečen 6. maja (23. aprila po starom kalendaru).
Običaji koji donose zdravlje i berićet
Đurđevdan je u Srbiji praznik sa najviše narodnih verovanja. Smatra se da je ovo dan „sastanka zime i proleća“. Neki od ključnih običaja koji su se održali do danas su:
-
Pletenje venčića: Od lekovitih trava pletu se venci koji se bacaju u tekuću vodu ili stavljaju na kapije. Veruje se da to ukućanima donosi zdravlje, a poljima plodnost.
-
Vrbovo pruće: Seče se vrba i stavlja na kuće, a deca često učestvuju u „krađi“ venčića sa devojačkih kuća, što simboliše buduću ljubav i brak.
-
Hajdučki sastanak: Narodne pesme kažu da su se na ovaj dan, kada olista šuma, sastajali hajduci nakon zimovanja.
-
Vremenska prognoza: Staro verovanje kaže – ako je na Đurđevdan vedro, godina će biti rodna; ako pada kiša, čeka nas sušno leto.
Poruka dana: Odricanje radi viših ideala
Gostujući na televiziji K1, otac Andrija Vukčević, paroh Crkve Svetog Georgija u Beogradu, istakao je značaj žrtve ovog svetitelja. On je podsetio da je Georgije bio spreman da ostavi sve – bogatstvo, prijatelje i status – zarad Hrista. Ironijom istorije, samo deset godina nakon njegove smrti, car Konstantin je Milanskim ediktom proglasio slobodu veroispovesti.
„Domaćica sprema slavski kolač, a domaćin ga na dan slave nosi u crkvu“, podsetio je otac Vukčević na osnovne stubove proslave krsne slave.
Đurđevdan i Đurđic
Pravoslavna crkva ovog svetitelja slavi dva puta godišnje:
-
Đurđevdan (6. maj) – dan njegovog stradanja.
-
Đurđic (16. novembar) – dan prenosa njegovih moštiju u Lidu Palestinsku i obnavljanja hrama posvećenog njemu.
Sveti Georgije se na ikonama najčešće prikazuje kako na konju kopljem ubija aždaju, što simboliše pobedu hrišćanstva nad paganizmom i pobedu dobra nad zlom.
