https://www.spc.rs
- Pravoslavni vernici i Srpska pravoslavna crkva obeležavaju praznik Uspenja Presvete Bogorodice, u narodu poznat kao Velika Gospojina. Ovaj praznik ima posebno mesto u narodnom kalendaru jer označava prelazni period između leta i jeseni, prožet verom, porodičnim običajima i tradicijom.
Na teritoriji Grada Sombora, ovaj veliki hrišćanski i narodni praznik ima poseban značaj jer tri naseljena mesta — Kljajićevo, Stapar i Rastina — proslavljaju Uspenje Presvete Bogorodice kao svoju hramovnu i seosku slavu.
Zaštitnica žena, majki i seoskih zajednica
U narodnoj tradiciji Velika Gospojina se doživljava kao zaštitnica žena, porodilja i majki. Prazniku prethodi dvonedeljni Gospojinski post, a na sam dan praznika u selima koja slave služe se svečane liturgije, režu slavski kolači i okupljaju porodice i gosti. Prema narodnom verovanju, na ovaj dan se ne obavljaju teški fizički poslovi u polju.
Berba lekovitog bilja i bosiljak
Prema rečima Saše Srećkovića, muzejskog savetnika Etnografskog muzeja u Beogradu, izuzetno važnu ulogu u narodnim običajima vezanim za ovaj praznik ima lekovito bilje:
-
Posebna moć trava: Verovalo se da bilje ubrano oko Velike Gospojine ima izuzetnu lekovitu snagu, pa su žene sakupljale borovnice i razne trave koje su potom čuvale za lečenje tokom godine.
-
Značaj bosiljka: Bosiljak u narodnoj kulturi zauzima posebno mesto, sa naglašenom lekovitom, obrednom i zaštitnom ulogom.
-
Lekovite vode: Prisutno je i verovanje u lekovitost izvora, pa su bolesnici odlazili na lekovite vode i umivali se očekujući isceljenje.
Period „Međudnevnice”
Vreme između Velike i Male Gospojine (od 28. avgusta do 21. septembra) u narodu se naziva međudnevnica. Taj period se u tradiciji smatra najpogodnijim u godini za sakupljanje plodova i lekovitog bilja poput hajdučke trave, kičice i konjskog bosiljka, koji su se koristili u narodnoj medicini.
